علی ترابی
|

مسجد عبداله بن عمرمسجد تاریخ صدراسلام

مسجد عبداله بن عمر، یکی از تاریخی ترین مساجد صدر اسلام در ایران است و از آثار تاریخی و ارزشمند در شهرستان دالاهو است. مسجد عبدالله بن عمر یکی از مسجدهای تاریخی استان کرمانشاه است که در شهرستان دالاهو و شهر ریجاب قرار دارد و دردوران صدر اسلام بنا شده‌ گردیده است. در تاریخ 17 خرداد 1385 با شمارهٔ ثبت 21797 به‌عنوان یکی ازآثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

پیشینه مسجد عبداله بن عمر

در کتاب کرمانشاه باستان نویسنده ساخت این بنا را به عبدالله بن عمر پسر خلیفه دوم نسبت داده و قدمت آن را همزمان با دوران ساخت مسجد تاریخانه دامغان و حتی قدیمی تر از آن دانسته است.محل مسجد تداعی کننده یک آتشکده با شکوه است که در دامنه کوهی با عظمت ساخته شده است و اولین چیزی که با دیدنش به یاد می آوریم جملههنری دیوید ترو از کتاب والدن است که می گوید:«زهی ایرانی پاک نهاد که به علت شرح صدر و وسعت نگاه حاضر نشد هیچ دیواری دور خودش بکشد و معبدی بسازد. بلکه بلندترین قلل کوهها و آسمان آبی را معبد خویش کرد و بدین سان تمام زمین را مسجد خویش می دانسته است».

شکل ظاهری مسجد عبداله بن عمر یک مکعب مستطیل را تداعی می کند که یک مناره در زاویه جنوب غربی در دوران اسلامی به آن اضافه گردیده و نماد هویت این بنا به عنوان یک مسجد می باشد. شکل ظاهری مناره همچنین یادآور چند تک بنای مناره در حوالی اصفهان می باشد. اما درون مناره که دارای 21 پله مثلثی شکل است که با تمام کوچکی پله ها و محدودیت فضا در درون مناره، هنگام ورود به داخل آن نوری که از دریچه بالایی این مناره می تابد. مدخل مناره دارای طاق گهواره ای و نمای خارجی در قسمت فوقانی با چوب و گچ تزئین شده است و شباهت زیادی به مناره ساربان در اصفهان دارد. ورودی مسجد در ضلع غربی آن و زیر یک سایبان که با تیر و چوب مسقف گردیده قرار دارد و این سایبان بیش از آنکه موجب تأکید به ورودی باشد در بنا را پنهان کرده است. در مسجد از چوب گردو که به وفور در اطراف مسجد پیدا می شود و در قالب قوسی شکل ساخته شده است. با ورود به مسجد در سمت چپ در ورودی یک پلکان قرار دارد که منتهی به یک نیم طبقه می گردد این نیم طبقه به عنوان نمازخانه زنانه مورد استفاده قرار می گرفته است. منبر و محراب مسجد از ملات گچ ساخته شده است که به صورت عنصری زائد جلوه می کند و کاملاً مشخص است که قدمت کمتری نسبت به مسجد دارد و بعداً به آن اضافه شده است. محراب و منبر دارای تزئینات گچ بری بوده است که با گذشت زمان دچار فرسایش شده اند. منبر در این مسجد پشت به محراب ساخته شده و چسبیده به دیوار ضلع جنوبی است که در نوع خود در بین مساجد دیگر بدیع می نماید. منبر مسجد پشت به محراب ساخته شده است و از سنگ و گچ بنا گردیده است و دارای 5 پله می‌باشد. به ظاهر این مسجد اگر از مسجد «تاریخانه» دامغان که قدیمی‌ترین مسجد ایران است، قدیمی تر نباشد بعید نیست مقارن با بنای آن ساخته شده باشد. این مسجد به مرور زمان 90 درصد تخریب و غیر قابل استفاده شده بود که توسط میراث فرهنگی در سال 1370 بازسازی شد.

 


مطالب مرتبط

جستجو مقالات