مهدی آشوری
  • خانه
  • پست‌ها
  • چطور از جت لگ در سفرهای پروازی جلوگیری کنیم؟
|

چطور از جت لگ در سفرهای پروازی جلوگیری کنیم؟

اختلال جت لگ چیست؟ بسیاری از افرادی که زیاد با هواپیما سفر میکنند و این سفرها از نظر زمانی و مکانی طولانی هستند حداقل یکبار این اصطلاح را شنیده اند و استفاده کرده اند. با ما همراه باشید تا در مورد جت لگ بدانید و راه های کنار آمدن با این مشکل را یاد بگیرید!


جت لگ، واکنش طبیعی بدن

میتوانید فرض کنید ساعت هفت عصر سوار بر هواپیما سفرتان را آغاز میکنید و پس از هفت ساعت پرواز در فرودگاه مقصد فرود می آیید. در حالی که در ایران ساعت دو بامداد و زمان استراحت است، در مقصد ساعت هفت صبح و زمان آغاز کار است! این جاست که با گذشت زمان کمی دچار جت لگ میشوید.
جت لگ (Jet Lag) به اختلالاتی از قبیل بی خوابی، خستگی، سردرد و ... گفته میشود که به سبب داشتن پروازهای طولانی بین منطقه زمانی های متفاوت و برهم خوردن ساعت طبیعی بدن بوجود می آیند.

جت لگ واکنشی طبیعی به تغییر سریع مناطق زمانی مختلف است. این پدیده اغلب مسافرین را تحت تاثیر قرار می دهد بخصوص افرادی که به طور منظم سفر می کنند مثل کادر پروازی هواپیماها. از عوارض جت لگ می توان به برهم خوردن نظم بدن، بدخلقی، بیخوابی، خستگی، خشکی چشم، سردرد، اختلال روده و بی قراری عمومی اشاره کرد.

مشکلات سفر های طولانی نیز با ضعیف کردن شما بر سختی اختلال جت لگ اضافه می کنند. مسائلی مثل کم آبی بدن، غذاهای ناآشنا، جای تنگ، هوای تصفیه شده، کمبود خواب، لباس های ناراحت و رسمی، صداهای اضافی آرام اما مداوم مثل موتور هواپیما و عوض کردن پروازهای ارتباطی که باعث برهم خوردن خواب می شوند، همگی به دردسرهای جت لگ اضافه کرده و حتی اگر جت لگ واقعی و طولانی نداشته باشیم احساس آن را خواهیم داشت.

پرواز از تهران به دبی نو را تصور کنید، این پرواز جت لگ خاصی ایجاد نمی کند، چرا که هر دو شهر تقریبا در یک منطقه ی زمانی قرار دارند اما تاثیر یک پرواز طولانی باعث ایجاد احساس جت لگ می شود. در این مورد شما فقط خسته هستید و یک استراحت خوب و البته کمی نرمش می تواند همه چیز را درست کند.

در یک پرواز بلند مدت مخصوصا اگر بخشی از آن شب باشد، ممکن است ساعت های زیادی از وقت خواب خود را از دست دهید که باعث می شود ضعیف بشوید. حتی اگر تغییر منطقه زمانی در کار نباشد. اگر بر طبق یک ساعت منظم زندگی می کنید، مثلا هر روز صبح ساعت هفت بیدار شده و ساعت یازده شب به رختخواب می روید مراقب باشید، چراکه جت لگ افرادی را که ساعت فیزیولوژیک بدن دقیق و مرتبی دارند، بیشتر تحت تاثیر قرار می دهد! اگر بچه دارید با خود اسباب بازی و کتاب کودکانه ببرید تا اگر اثر جت لگ بر روی شما و کوچولوها متفاوت بود، بتوانند خودشان را سرگرم کنند.

یک قانون نانوشته نسبت یک به یک است. یعنی برای هر ساعت تفاوت منطقه ی زمانی یک روز برای بازیابی و استراحت به خود وقت دهید. برخی از افراد در می یابند که برای آن ها تجدید قوا پس از جت لگ در سفر به سمت شرق راحت تر از سفر به سمت غرب است (و البته برعکس).

جت لگ


پیش از پرواز چه کار کنیم؟

برخی از مسافرین دوست دارند پیش از رفتن به فرودگاه به تمرین ورزشی بپردازند. این موضوع باعث می شود در طول پرواز راحت تر بخوابید. در فرودگاه از مسیر های ریلی و پله برقی دوری کنید. به جای آن مسافت های لازم بخش های مختلف را از راه پله و پیاده طی نمایید.

پیش از آغاز سفر عادت های شخصیتان را تنظیم کنید. برای مثال اگر از ایران به سوییس سفر می کنید حدود 2/5 ساعت تغییر منطقه ی زمانی را خواهید داشت و باید برای تنظیم ساعت داخلی بدنتان تلاش کنید. از چند روز پیش از سفر سعی کنید صبح ها کمی دیرتر بیدار شده و شب ها کمی دیرتر بخوابید. برای مثال اگر خود را در ایران عادت دهید که ساعت 1 نیمه شب خوابیده و 9 صبح بیدار شوید، مانند این است که در سوییس 10:30 به خواب رفته و 6:30 صبح از خواب بیدار شوید. سفر از غرب به شرق برعکس این است. زودتر بخوابید و زودتر بیدار شوید.

به دست کردن 2 ساعت مچی یکی با ساعت کنونی و یکی بر طبق ساعت مقصد می تواند به شما کمک کند که از نظر ذهنی برای تغییر منطقه ی زمانی آماده شوید. بسیاری از مسافرین تجاری از این تاکتیک برای این استفاده می کنند که حواسشان به ساعت کاری دفتر و شرکت خود در کشورشان باشد.

جت لگ


درطول پرواز با بدنتان خوب رفتار کنید!

شاید یکی از موثرترین و بهترین راه های مبارزه با جت لگ خوب رفتار کردن با بدنتان در طول پرواز باشد. با نوشیدن میزان مناسبی از آب و نوشیدنی های غیرالکلی و غیر کافئینی، سطح مایعات بدنتان را حفظ کنید. از درخواست برای آب اضافه از میهمانداران خجالت نکشید.

با برنامه ی منظم از صندلی خود بلند شده و کمی در راهروی هواپیما قدم زده و نرمش کنید. همچنین می توانید بر روی صندلی تمریناتی مثل کشش انگشتان پا، تمرینات ایزومتریک، کرانچ شکم و کشش و تمرین شانه را انجام دهید. این کار باعث گردش بهتر خون در بدن و جلوگیری از جمع شدن آن در نقاط خاص می شود. مشکلی که در هوای فشرده ی هواپیما شایع است.

چند نکته مفید

  • برای شستن صورت، مسواک زدن یا حتی فقط چند دقیقه ایستادن در پرواز از جای خود برخیزید.
  • لباس های مناسب و راحت بپوشید که تهویه ی مناسبی داشته باشند.
  • با خود بالشت گردنی، چشم بند، گوش بند یا هدفون کاهنده ی صدا ببرید. این وسایل در طول پرواز های شبانه بسیار مفید و باارزش هستند.
  • از پوشیدن کفش پاشنه دار یا کفش چرمی رسمی جدا خودداری کنید چراکه به احتمال زیاد در طول پرواز پاهایتان کمی ورم می کند و این موضوع باعث کابوس وار شدن مسیر پیاده ی پس از پرواز و تحویل بار می شود.

جت لگ


استفاده از داروها

ملاتونین ماده ای در بدن است که به چرخه ی خواب کمک می کند. این ماده را می توانید به صورت قرص مصرف کنید. با وجود خصوصیات این دارو و کمکی که به رفع اختلال خواب مسافرین میکند، نکات منفی ای نیز در مورد این دارو وجود دارد. تحقیقات نشان داده اند که مصرف اشتباه ملاتونین می تواند باعث افزایش احساس خستگی زیاد شود بنابراین پیش از مصرف آن حتما با دکتر خود مشورت کرده و دستور العمل آن را مطالعه کنید.

یکی دیگر از داروهای که تجویر می شود "بدون جت لگ" نام دارد. شرکت سازنده ی آن مدعی است این قرص های جویدنی تمامی جت لگ ها را تحت تاثیر قرار می دهند. آن ها همچنین تجربیات میهمانداران و افرادی که مداوم سفر می کنند را در تبلیغات خود به کار می برند. یک کیسه از گیلاس خشک شده نیز می تواند در کاهش اثر منفی جت لگ موثر باشد چرا که حاوی ملاتونین است.

برخی از افراد برای اینکه در هواپیما و به محض رسیدن به هتل خوابشان ببرد، از قرص های خواب آور، آنتی هیستامین ها و قرص های بیماری های حرکتی استفاده می کنند. در حالی که این روش ممکن است برای بعضی مفید باشد برای بعضی هم فقط بیچارگی و تلو تلو خوردن باقی می ماند. حتما پیش از استفاده از این دارو ها با پزشک خود مشورت کنید.

اگر هیچ یک از این روش ها کار نکردند، درمان های جایگزین را بیازمایید. نوردرمانی به یکی از روش های مقابله با جت لگ تبدیل شده است. جت لگ در عمق خود به معنای بر هم خورد برنامه ی بدن شما در مواجهه با نور طلوع و غروب خورشید است پس به صورت تئوری شبیه سازی این نور می تواند در هماهنگی بدن شما با منطقه ی زمانی جدید مفید واقع شود. متاسفانه هیت های قضایی هنوز به مفید بودن این روش اعتقادی ندارند. شک بر این است که چه نوع نوری برای این کار استفاده شود، طبیعی یا مصنوعی؟ روشن یا ملایم؟ برخی از محققین و علاقه مندان به سفر پیشنهاد می کنند پس از فرود آمدن در مقصد در اولین فرصت ممکن 15 تا 20 دقیقه بدون عینک آفتابی در معرض نور مستقیم خورشید قرار بگیرید.

جت لگ


استفاده از تلفن هوشمند

چندین نرم افزار تلفن های هوشمند ساخته شده است که مسافرین را در جنگ با جت لگ یاری کنند. اطلاعات پروازتان را در نرم افزار هایی مثل Jet Lag Rooster یا Entrain وارد کنید تا به شما پیشنهاداتی را برای برنامه ی خواب، غذا خوردن یا حتی مصرف ملاتونین در جهت مبارزه با جت لگ ارائه کنند.

جت لگ


رژیم جت لگ

برنامه ای مشهور به «رژیم جت لگ» چند سال پیش متداول بود و ترکیبی داشت از غذا خوردن و روزه و گرسنگی برای سه روز پیش از پرواز طولانی. ارتش، این رژیم را آزمایش کرد و به این نتیجه رسید که این رژیم ادعایی توخالی است. با این وجود رونالد و نانسی ریگان از آن در طول سفر های کاخ سفید استفاده می کردند و برخی از مسافرین هنوز آن را به کار می برند.

خود را به غذاهای سبک و با هضم راحت محدود کنید. مثل غذاهایی که فیبر زیاد و اما غنای کمی دارند. اگر می خواهید بدن خود را برای هماهنگی با منطقه ی زمانی مقصد بیدار نگه دارید نوشیدنی های کافئین دار می توانند مفید باشند. البته در مصرف آن ها زیاده روی نکنید. با اینکه ممکن است مصرف چند فنجان قهوه در زمانی که پلک هایتان در حال تسلیم هستند وسوسه انگیز باشد، اما ممکن است با این کار ساعت 1 پس از نیمه شب حسابی پرانرژی و بیدار بمانید! همه ی رژیم ها غذایی را ملایم و منطقی به کار بگیرید.

جت لگ


برچسب‌ها

مطالب مرتبط

جستجو مقالات