علی ترابی
|

آتشکده قنات غسان جا مانده از عهد زرتشت

قنات غسان دراستان زیبا و تاریخی کرمان چند کیلومتری شهر ماهان روستایی با مردم مهمان نواز و زرتشتی وجود دارد که قدمت روستا از عهد بنی امیه دارد.غسان حاکم کرمان در زمان عمربن عبدالعزیز آخرین خلیفه اموی بوده وقنات هم جایی است که آبخارج شده و کاربری کشاورزی وآبیاری دارد.

تاریخچه ی این قنات 

اصلیت این مردمان آذربایجانی بوده ودر کنار کوه سبلان ساکن بودند. مردمانی که نه حاضر به قبول اسلام می شدند و نه جزیه پرداخت می کردند.بنا بر اظهارات مرزبان اشیدری،این طایفه به زور غسان به دامنه کوه جوپار درجنوب کرمان کوچیدندو پس از8سال در این مکان ساکن شدند.این مردمان سخت کوش به کندن قنات و آبیاری زمین های بایر پرداختند.کشت گندم و انگور در کویرکرمان از زحمات زرتشتیان قنات غسان است .

بنا بر اظهارات شاهپور اشیدری،زرتشتیان مهاجر آتش کوه سبلان را به قتان غسان منتقل و در آتشکده بزرگی به نام آتش ورجاوندتخت نشین کردند.این آتشکده محوطه بزرگی بوده که شاه ورهرام ایزد ،یزشن خوانه ، گهنبارخانه ومکتب خانه را شامل می شدهاست.در دوران صفویه بهدینان این دیار به دلیل پرداخت جزیه و مالیت سنگین توان مرمت آتشکده را ازدست دادند.تااینکه مانکجیهاتریا در دوران ناصرالدین شاه قاجار به کمک زرتشتیان ایران می شتابدو جزیه را برمی اندازد.

مانکجی در نوشتارهای خود می نویسدکه آتشکده قنات غسان را تعمیر و انجمن زرتشتیان را بنا مبکند.هزینه این تعمیر را گلستانبانو دختر ایزدیار کرمانی عروس خانواده “یاند” پارسی بمبئی را پرداختند. ایزدیار همان بهدینی بود که بر اثر فشارگنجعلی خانحاکم کرمان به همراه دختر بچه اش به هندوستان کوچید.

آتشکده قنات غسان تا دوران پهلوی دوم روشن بوده و زرتشتیان در این دیار ساکن بوده اند. بر اثر مهاجرت تمام بهدینان به شهرکرمان و سپس تهران آتش این آتشکده قدیمی خاموش می شود.هم اکنون این مکان مقدس تخریب و به یادها و خاطره ها پیوستهاست.یاد موبد رستم،موبد مرزبان و موبد جمشید دستوران بزرگ قنات غسان به نیکی یاد یاد.

 


 

آتشکده قناتغستان که نزدیک جوپار کرمان قرار دارد، آتشکده ای قدیمی وجود داشت که در سال 1378تخریب گردید.علی رغم گزینش آیین اسلام و حکومت غسان در اوایل اسلام و احداث قنات و روستایی که از آن زمان تاکنون همان "قنات غسان" نامیده می شود، معذالک آتشکده یادشده نیز وجود داشت .لازم به ذکر است که در این محل موبدان زرتشتی جایگاه معتبری داشتند

بنابر روایتهای سینه به سینه زرتشتیان ، آغا محمد خان قاجار گروهی از زرتشتیان یزد را برای کشاورزی به کرمان کوچ داد . این مهاجراین در جوپار ، کوثر خیز و قناتغستان ساکن شدند . ساکنان قناتغستان پیشه موبدی اختیار کردند و آتشکده ای بر پا ساختند و وقفها بر آن نهادند


مطالب مرتبط